Gezelligheid als grens in teamcultuur

Hoe ongeschreven regels ontstaan in teams

Ongeschreven regels in teams ontstaan meestal niet bewust. Ze groeien langzaam in de dagelijkse samenwerking.

Iemand slikt een opmerking in omdat het moment niet goed voelt. Een leidinggevende sust een conflict omdat de sfeer net zo prettig is. Feedback wordt voorzichtig gebracht of helemaal achterwege gelaten. Niemand spreekt uit dat dit de bedoeling is, maar ondertussen voelt iedereen wel wat er welkom is in de teamcultuur en wat niet.

In een team dat we onlangs begeleidden, was dat duidelijk zichtbaar. De verbinding tussen collega's was sterk, mensen waren betrokken en de sfeer was goed. Maar juist daardoor bleven belangrijke gesprekken liggen. Spanningen werden gevoeld, maar niet uitgesproken. Irritaties werden weggelachen of voorzichtig verpakt.

Aan de buitenkant bleef het team goed functioneren en was het gezellig. Ondertussen werd steeds meer onbesproken.

Wat een fijne teamcultuur soms in stand houdt

Veel teams beschermen onbewust de sfeer die ze samen hebben opgebouwd. Dat is begrijpelijk. Niemand wil onnodig spanning veroorzaken of de samenwerking verstoren. Maar precies daar kan ook de grens ontstaan van wat nog bespreekbaar is.

Feedback wordt minder eerlijk. Mensen gaan voorzichtiger communiceren. Het verschil groeit tussen wat iemand werkelijk denkt en wat hardop gezegd wordt. De samenwerking blijft vriendelijk, maar verliest openheid en scherpte. En uiteindelijk kost dat meer energie dan het oplevert.

Want teams die moeilijke gesprekken vermijden, verliezen vaak ook hun vermogen om echt te leren, te reflecteren en elkaar aan te spreken. Een goede aanspreekcultuur vraagt meer dan een prettige sfeer. Ontwikkeling vertraagt. Patronen blijven bestaan. Spanningen verdwijnen niet, maar verschuiven naar de onderstroom.

Waarom openheid iets anders vraagt dan gezelligheid

Binnen teamcoaching onderzoeken we daarom niet alleen hoe een team samenwerkt, maar ook welke ongeschreven regels daarin zijn ontstaan. Welke gesprekken worden vermeden? Waar bewegen mensen omheen? Wat mag wel gezegd worden, en wat niet?

Dat betekent niet dat een team minder veilig of minder verbonden hoeft te worden. Integendeel. In onze ervaring ontstaat er juist meer rust wanneer ook het ongemakkelijke ruimte krijgt. Wanneer mensen niet langer hoeven te navigeren rond wat onuitgesproken moet blijven.

Een sterke feedbackcultuur en open communicatie ontstaan niet doordat alles fijn en gezellig blijft. Maar doordat mensen ervaren dat ook lastige gesprekken gedragen kunnen worden.

De vraag die ertoe doet

Vaak weten teams dit ergens allang van zichzelf. Ze voelen de spanning tussen wat er gezegd wordt en wat er werkelijk speelt.

De vraag is daarom niet of het fijn en gezellig is in jouw team. De vraag is welke ongeschreven regels er zijn ontstaan, en wat die regels ondertussen onbesproken houden.

Meer weten?

Herken je dit patroon in jouw team of organisatie? Dan kan het helpen om samen te onderzoeken welke ongeschreven regels de teamcultuur bepalen en wat dat doet met de samenwerking. Op onze pagina over teamcoaching lees je meer over hoe wij teams begeleiden in het zichtbaar maken van patronen, spanning en vastgelopen dynamieken. Of neem rechtstreeks contact op voor een vrijblijvend gesprek.

Wil je zelf leren om systemisch te kijken naar patronen in teams en organisaties? In oktober start het driedaagse programma Systemisch Leiderschap.