Is het eigenlijk waar wat je over jezelf gelooft?

Hoeveel van wat je over jezelf gelooft, is eigenlijk waar? Onze verhalen en overtuigingen beïnvloeden hoe we onszelf ervaren. Wat gebeurt er wanneer je ze werkelijk doorziet?

Belemmerende overtuigingen doorzien

Blog

5 min leestijd

We hebben allemaal verhalen over wie we zijn. Over wat bij ons past, waar we goed in zijn, wat we moeilijk vinden en hoe we nu eenmaal in elkaar zitten. Sommige van die verhalen dragen we al ons hele leven met ons mee. Ze zijn zo vertrouwd geworden dat we ze nauwelijks nog als verhalen herkennen. We beschouwen ze als de waarheid over onszelf.

Die verhalen ontstaan door de ervaringen die we opdoen en de betekenis die we daaraan geven. Misschien heb je in je leven vaak veel verantwoordelijkheid gedragen en ben je gaan geloven dat jij nu eenmaal degene bent die alles moet oplossen. Misschien heb je je ergens afgewezen gevoeld en heeft dat de overtuiging versterkt dat je er niet helemaal bij hoort. Of misschien heb je iets meegemaakt waardoor je ontdekte dat je veel meer kunt dan je altijd dacht. Zo bouwen we voortdurend verder aan het beeld dat we van onszelf hebben, vaak zonder het te merken.

Maar hoe zeker weten we eigenlijk dat die verhalen waar zijn? En hoeveel invloed hebben ze op wat we voelen, welke keuzes we maken en wat we denken dat mogelijk is?

Wat het donker me leerde over mijn overtuigingen

Onlangs was ik op een achtdaagse retraite, waarvan ik meer dan vier dagen in volledige duisternis doorbracht. Zonder licht, zonder schermen, met alleen mezelf en wat zich aandiende. Vooraf verwachtte ik dat ik me zou vervelen of onrustig zou worden. Ik ben normaal gesproken best een bezig mens en vroeg me af hoe het zou zijn om zo lang zonder afleiding te zitten. Maar het tegendeel gebeurde. Het donker voelde als een weldaad. Ik ervoer een diepe rust en het was alsof ik steeds verder uit mijn vertrouwde werkelijkheid zakte.

Totdat ik op een gegeven moment begon te denken dat mijn ervaring eigenlijk wat vlak was. Ik hoorde dat er bij anderen van alles gebeurde en begon mezelf te vergelijken. Opeens kwam er een herinnering boven aan een leraar die ruim tien jaar geleden tegen me had gezegd dat ik een harde noot was om te kraken. En daar was het verhaal: zie je wel, ik ben blijkbaar niet gevoelig genoeg. Ik heb te veel beschermingspatronen. Bij mij gebeurt er nu eenmaal niet zoveel.

Het bijzondere was dat ik die gedachten begon te onderzoeken, bijna vanzelf, met vragen die ik later herkende als de vier vragen van Byron Katie.

Op het moment dat ik werkelijk ervoer wie ik was zonder die overtuiging, kwam er iets in beweging. Er werd ineens zoveel diepte en gevoeligheid voelbaar, met vreugde, ontroering en verwondering. Het was alsof er iets openging wat al die tijd aanwezig was geweest. Mijn omstandigheden waren precies hetzelfde gebleven. Ik zat nog steeds in het donker, maar het verhaal waardoor ik naar mezelf keek, had zijn vanzelfsprekendheid verloren.

Wat me misschien nog wel het meest is bijgebleven, is dat dit niet bij dat ene moment bleef. In de dagen daarna kwamen er steeds opnieuw gedachten en overtuigingen voorbij die ik kon onderzoeken. Het was alsof ik er dwars doorheen kon kijken. Verhalen die soms al jarenlang met me meereisden, bleken bij nader onderzoek veel minder vast te staan dan ik altijd had aangenomen. Ik had het gevoel dat ik door de matrix van mijn eigen denken heen was gevallen en steeds duidelijker kon onderscheiden tussen wat ik werkelijk ervoer en wat mijn geest daarover vertelde.

Die ervaring heeft me diep geraakt en opnieuw laten voelen hoeveel invloed onze gedachten en overtuigingen hebben op hoe we onszelf en het leven ervaren.

Welke verhalen over jezelf geloof jij?

Hoe vaak maken we in ons dagelijks leven van een ervaring een conclusie over onszelf? We maken iets mee, geven daar betekenis aan en beschouwen die betekenis vervolgens als een bevestiging van wie we zijn. Hoe vaker dat gebeurt, hoe vanzelfsprekender het verhaal wordt. En juist daardoor merken we soms nauwelijks meer hoeveel invloed het heeft op onze keuzes en ons gedrag.

Misschien is dat een mooie uitnodiging om eens stil te staan bij de verhalen die je over jezelf bent gaan geloven. Welke ervaringen hebben jouw beeld van jezelf gevormd? Welke conclusies heb je daaruit getrokken? En hoe zeker weet je eigenlijk dat die conclusies waar zijn?

Je kunt het klein houden door één zin op te schrijven die je regelmatig over jezelf denkt. Een overtuiging die zo vertrouwd is dat je haar nauwelijks nog ter discussie stelt. Neem vervolgens rustig de tijd om die gedachte te onderzoeken met de vier vragen van Byron Katie:

  1. Is het waar?
  2. Kun je absoluut zeker weten dat het waar is?
  3. Hoe reageer je, wat gebeurt er, wanneer je die gedachte gelooft?
  4. Wie zou je zijn zonder die gedachte?

Neem vooral de tijd om te voelen wat er gebeurt wanneer je de vragen stelt. Welke emoties, lichamelijke sensaties of herinneringen komen er op? Misschien ontdek je dat een verhaal je houvast geeft en tegelijkertijd je mogelijkheden beperkt. Of dat een overtuiging die jarenlang vanzelfsprekend voelde, bij nader onderzoek veel minder vast blijkt te staan dan je altijd hebt gedacht.

Wat zou er gebeuren wanneer je met wat meer nieuwsgierigheid naar jezelf kijkt? Wanneer je je eigen verhalen wat losser kunt vasthouden en ruimte maakt voor wat je werkelijk ervaart? Misschien ontdek je dan dat er veel meer mogelijk is dan je vertrouwde zelfbeeld je vertelt en ontstaat er ruimte om jezelf steeds opnieuw te ontdekken.

Onderzoek je eigen gedachten en overtuigingen

Hoeveel invloed hebben de verhalen die je over jezelf vertelt op hoe je je voelt, welke keuzes je maakt en wat je denkt dat mogelijk is? In het webinar Wie ben je voorbij het verhaal over jezelf? ontdek je hoe je gedachten en overtuigingen kunt herkennen en onderzoeken. Met een verdiepende teaching en begeleide meditatie ervaar je wat er gebeurt wanneer je jouw vertrouwde zelfbeeld wat losser laat.

Je kunt het webinar via de opname volgen, op een moment dat jou uitkomt.

Bekijk het webinar over gedachten en overtuigingen