De moeder-dochterrelatie en wat we onbewust meedragen

Wat van generatie op generatie wordt doorgegeven

Het meeste van wat moeders doorgeven, gaat onbewust en is hun zelf ook al een generatie eerder meegegeven. Moeders gaven door wat ze hadden, en daarmee ook het gemis van wat ze zelf nooit volledig hebben ontvangen. Veel vrouwen uit eerdere generaties leerden sterk te zijn, zich aan te passen, hard te werken en door te gaan. Er was weinig ruimte voor kwetsbaarheid, voor emotionele veiligheid of voor gezien worden in hun eigen behoeften, en liefde werd vooral zichtbaar in zorgen, dragen en volhouden.

Als dochter voel je dat haarfijn aan. Je leerde misschien al jong om rekening te houden met de stemming van je moeder en werd verstandig, behulpzaam of emotioneel zelfstandig. Niemand hoefde dat van je te vragen, je voelde zelf dat het nodig was. Zo werd je degene die het begreep, het oploste of de rust bewaarde, en werd liefde iets waarvoor je je aanpaste.

Dat werkt lang door. Je herkent het wanneer je moeilijk kunt ontspannen, je altijd verantwoordelijk voelt of jezelf kleiner maakt dan nodig is. Je geeft veel en hebt moeite met ontvangen, je bent sterk voor anderen en ervaart weinig ruimte om zelf gedragen te worden. Soms hoort daar een schuldgevoel bij rondom succes, zichtbaarheid of vrijheid, alsof volledig jezelf worden betekent dat je afstand neemt van waar je vandaan komt, en alsof jouw vrijheid iets zichtbaar maakt wat eerdere generaties zich niet konden veroorloven.

Wat zichtbaar wordt in een opstelling

In ons werk met vrouwen zien we hoe zichtbaar zo'n patroon ineens kan worden. Een vrouw staat tijdens een opstelling tegenover haar moeder en merkt hoeveel verantwoordelijkheid ze nog steeds draagt, en hoe vanzelfsprekend het voor haar is om sterk te zijn, te zorgen en haar eigen behoeften opzij te zetten. Wat jarenlang voelde als "zo ben ik nu eenmaal" krijgt op dat moment een andere betekenis. Ze ziet dat ze ooit iets is gaan doen wat toen helpend was, en dat het haar leven nog altijd mede bepaalt.

In de opstelling geeft ze terug wat van haar moeder is en legt ze de last neer die ze al die tijd voor haar heeft gedragen. Daardoor kan ze op haar eigen plek gaan staan, die van dochter. Vanaf die plek werd ook de relatie met haar moeder wezenlijk anders.

Je moeder leren zien als mens

Kijken naar deze dynamiek vraagt volwassenheid. Je hoeft je moeder er niet voor af te wijzen of verantwoordelijk te maken voor alles in je leven; je leert haar steeds meer zien als mens, met haar eigen geschiedenis, beperkingen, verlangens en pijn. Ook zij was ooit een dochter en ook zij heeft iets gedragen wat niet bij haar begon.

Els van Steijn noemt ouders een package deal: het mooie, het moeilijke en alles wat ontbreekt horen erbij. Je moeder nemen betekent haar zien zoals ze is, met de delen waar je naar verlangt en met wat pijn deed. Daarin ontstaat ruimte, en maakt de verstrikking plaats voor de vrijheid om bewust te kiezen hoe je je tot haar verhoudt.

Wat bij jou mag stoppen

Heling in een vrouwenlijn begint op het moment dat een vrouw eerlijk durft te kijken naar wat zij nog met zich meedraagt, zodat ze bewuster kan kiezen wat ze verder doorgeeft. Dan kan er iets bij jou stoppen: het altijd sterk moeten zijn, het jezelf wegcijferen, het idee dat je liefde verdient door te zorgen of je aan te passen. En er kan via jou iets nieuws ontstaan, met meer zachtheid, meer waarheid en meer ruimte om volledig jezelf te zijn zonder schuldgevoel. Je blijft verbonden met je moeder en laat bij haar wat zij moest dragen.

Werken met de vrouwenlijn

Kijken naar wat je van generatie op generatie hebt meegekregen vraagt moed, omdat je eerlijker wordt over wat jou gevormd heeft en over de patronen die je beschermen, beperken of richting geven in hoe je leeft, liefhebt en jezelf laat zien. In de verdiepingsdag Thuiskomen in je vrouwenlijn onderzoek je met systemisch werk en opstellingen wat er via je vrouwenlijn aan je is doorgegeven. In de driedaagse retraite Vrouwelijke Kracht krijgt de vrouwenlijn op de tweede dag een eigen plek.

Je bent van harte welkom.